Меню KDT
" ...Қазына халықта. Ғылымның басты мақсаты – сол қазынаны халықтың өз кәдесіне жарату." - Әлкей Марғұлан

Экспедиция

«Академик Әлкей Марғұлан ізімен» атты экспедиция
"АКАДЕМИК ӘЛКЕЙ МАРҒҰЛАН ІЗІМЕН" - 2015 өлкетану туристік экспедициясы ЖЕЗҚАЗҒАН-ҰЛЫТАУ өңірінде "Жезқазған Қазақстанның інжу-маржаны". Қ. Сәтбаев Жезқазған қаласындағы ҚАНЫШ СӘТБАЕВ атындағы геология, тарихи өлкетану музейінің директоры Кенжал ағамыз бізді құшақ жая қарсы алды.
Музейдің екі залында жөндеу жұмыстары жүріп жатқанына қарамай, Марғұлан мектебі оқушыларын музей экспонаттарымен таныстырды. Ел тарихын, ұлт тарихын жақсы білетін ағамыз ағынан жарылып, оқушыларға өзі гид болды. Музейдегі тау жыныстары мен әр түрлі минералды тастарға арналған көрме залы оқушыларды қатты қызықтырды. Жер қойнауынан шыққан небір табиғи "самородоктарды" көрдік.Қазақ тарихына арналған бөлімде Әл Фараби, Шыңғысхан, Ақсақ Темірдің балауыз мүсіндері бар. 1935 жылы Қаныш Сәтбаев тапқан Ақсақ Темірдің Тоқтамыспен соғысқа кетіп бара жатқанда жазу жазып қалдырған қара тасының көшірмесі де тұр. 
Әлкей Марғұланға байланысты қойылған арнайы стендтер мен қолжазбалары қойылған көрме де осы музейден орын алыпты.
     
     
 


****

Жеріміздің тарихын жақсы білген сайын, Ел тарихына да терең бойлай береміз! Қазақ даласындағы киелі жердің бірі - Бурабайдағы Кенсары хан үңгірі!

Қазақ хандығының 550 жылдығына орай Әлкей Марғұлан мектебінің оқушылары Кенесары хан үңгіріне саяхатқа барды.

Бір деректерде Батыр бабамыз балалық шағы мен жігіттік кезеңін Бурабайда өткізіп, саят құрып аңға шыққанда серіктерімен демалатын үңгірі болған дейді. Енді бірінде, 10 жылға созылған патша отаршылдығына қарсы Ұлт азаттық күресте Кенесары хан дәл осы үңгірден жауын бақылап, соғыстың стратегиялық шешімдерін қабылдаған деп айтылады.

Қалай болса да, Бабамыздың табанының ізі қалған киелі мекен!

"Абылай алаңынан" 4,5 шақырым жол жүріп Кенсары үңгіріне жеткен оқушылар мен ұстаздар Үңгірді тамашалап, танысты.

Оқушыларға Кенесары ханның ерлік істері жайлы тарихи деректер жөнінде мәліметтер берілді. Қазақ даласын кезіп жүрген Хан рухына арнап құран оқылды, "бабамыздың бас-сүйегін елге қайтаруға жәрдем бере көр!" - деп тілек тіледі.

          
          
          
          

****
 

 

Мектеп оқушылары жыл сайын ұйымдастырылатын «Академик Әлкей Марғұлан ізімен» атты арнайы экспедицияға қатысады.
 
   Экспедиция мақсаты: мектеп оқушыларын ғалым болған жерлермен таныстырып, арнайы жоспар бойынша зерттеу жұмыстарын жүргізеді және нәтижесінде оқушы жобасын дайындап, қалалық, республикалық конференциялар мен слеттарда баяндамалар жасайды.
 
        Мектеп оқушылары Әлкей Марғұлан туған жері  Баянауыл,  мұғалімдік курста оқыған алғашқы қаласы бұрынғы Кереку, бүгінгі Павлодар, педагогикалық техникумда оқыған Семей,  Мұхтар Әуезовпен бірге болған Шыңғыстау,  ғылыми зерттеулер жасаған жері Түркістан, Тараз,  ұзақ жылдар қызмет еткен қала Алматы,  Шоқанды терең зерттеген қала Талдықорған қалаларында болды. 2008-2009 жылы мамыр айында Ресей мемлекеті Омбы қаласында орналасқан Шоқан Уәлиханов оқыған кадет корпусында, Омбы жеріндегі Ә.Марғұлан зерттеген қасиетті жерлерде болды. Омбы қаласында тұратын қазақ өкілдерімен кездесіп, дөңгелек үстел басында әңгіме жүргізді. 2008-2009 оқу жылының қорытындысында мектептің 9"А" сынып оқушысы Қайыржанова Толғанай қалалық, республикалық жас өлкетанушылар мен туристердің 1 слетіне қатысып, жүлделі орынды иеленді. Оқушылар арасынан білімге, өнерге, тарихқа, мәдениетке, спорт пен туризмге құштар балалар дараланып шығады.

 

 

«Академиктер ордасы»

   Астана қаласы Әлкей Марғұлан атындағы № 40 мектеп оқушыларының  жас өлкетанушы-этнограф тобы Астана–Семей-Жидебай бағыты бойынша экспедицияға шықты. Семейдің Мұхтар Омарханұлы Әуезов атындағы педагогикалық колледжінің табалдырығын аттаған оқушылар 100 жыл тарихы бар оқу орнын тамашалады. Бұл қасиетті оқу ордасының қабырғасында КСРО Ленин және Мемлекеттік сыйлық иегері М.О.Әуезов, қазақ әдебиетінің классигі Ж.Аймауытов, Ғылым академиясының тұңғыш академигі Қаныш Сәтпаев, академик Әлкей Марғұлан т.б. білім алған. Педагогикалық колледж студенттері мақтаныш етумен қоса, кемеңгер Абай, Шәкәрім, Мұхтар Әуезовті дүниеге әкелген ұлы халықтың тілін, салт-дәстүрін ардақтауға, тарихын танып білуге, топырағын қадірлеуге ант етеді екен. Алдыңғы толқын ағалардың ақ жолын, кейінгі жас толқын парасаттылықпен алып жүруді өздерінің мақсаттары деп біледі.

 «Халықпен халықты, адаммен адамды теңестіретін білім» - деген кемеңгер Мұхтар Әуезов сөзін әр студент мақтанышпен айтады. 1912  жылдан мұғалімдер семинариясынан бастап қызмет еткен. Колледж директоры мен ұстаздары бізді қарсы алып, Мұхтар Әуезов отырған, сабақ алған сынып, ал бүгін мұражайға айналған бөлмені көріп, тамашалады.  Ғылыми жетекшілер М.О.Әуезовтің ата-тегі, отбасы туралы терең мағлұмат берді. Мұражай қабырғасындағы суреттер мен құжаттар жазушы өмірінен қызықты мәлімет береді. Мұхтар Әуезов жастайынан ерекше көзге түскен талантты бала болыпты. Жас Мұхтар білімге зерек болумен қатар спортты жақсы көрген. «Ярыш» командасы құрамында болғанын бейнелейтін сурет те мұражайда бейнеленген. Жүсіпбек Аймауытов, Қаныш Сәтпаев, «Алаш» партиясының мүшелері де Семейде бас қосқан. Әр кезеңде бірге болған, барлық қазақ жастарының басын қосқан «Ес-аймақ» драма театрын құрған. Әйгерімнің отауында «Еңлік- Кебек» пьесасын қояды. Мұхтар Әуезовтың әр жылдары шыққан кітаптарының көрмесінен 1945, 1958, 1960 жылдары шыққан деген жазуларды көрдік. Мұхтар Әуезов туралы сөз қозғағанда әрдайым Әлкей Марғұлан есімін қоса айтылады. Мұхтар Әуезов жазған кітаптардың дүние жүзіне таралуының картасы ілінген. Мұражай қабырғасында ұлыларды ұлықтаған қабырға бойы сурет ілінген.
    «Мұхтар Әуезов әрдайым жұрттың жадында жаңғырып тұратын тарихтың да, тағдырдың да сынына төтеп берген ұлы тұлға» - деп атап көрсеткен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзі қабырғаға жазылып қойылған. М.О.Әуезовке арналған ескерткіш бюст ерекше көз тартады. Сонымен қатар қабырғада Ж.Аймауытов, Ә.Марғұлан, І.Айтықов, Ш.Қабылбаев, Ш.Айманов, Ә.Нұршайықов т.б. арналған мемориалды тақта қойылған. «Ұлт болашағы кемеңгер қолында» деген  атпен жастар мен Елбасының суреті ілінген. Тарих пен бүгінгі күннің куәсі болар тамаша дүниелер бар. Жалпы біздің Семей қаласындағы аялдамамыз өте қызықты өтті. 

 

«Жас өлкетанушы-туристер» тобы

    «Әлкей Марғұлан атындағы мемориалдық мұражай» мүшелері жыл сайын жазғы демалыс кезінде Ақмола облысы Ерейментау ауданы Алғабас ауылы жанында тігілетін шатырлы «Батыр» туристік лагерьге барып, батыр бабаларымыз Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Олжабай батырлардың жаумен шайқасқан жерлерінде болды. Тарихи деректер жинайды. Таза ауада дем алып, салауатты өмір салтын меңгереді және замандастары арасында салауатты өмір салтын насихаттауға ат салысады.

 


Разработчик ТОО "BenchMark Consulting". © Все права защищены. 2015-2016 год